Je hebt geen partner die van je erft. Zonder testament gaat je nalatenschap volgens het erfrecht naar je naaste familie: je kinderen, of als je die niet hebt je ouders, broers en zussen, en daarna verdere familie zoals ooms, tantes, neven en nichten. Met een testament bepaal je zelf wie er erft. Zo kun je een vriend of een goed doel een plek geven, en kun je eventueel voorkomen dat verre familie tegen je zin erft.

Je partner erft niet automatisch van je, ook niet met een samenlevingscontract. Zonder testament gaat je nalatenschap volgens het erfrecht naar je familie, niet naar je partner. Wil je dat je partner van je erft, en wil je daarnaast een vriend of een goed doel een plek geven, dan leg je dat vast met een testament.

Je partner erft automatisch van je volgens de wettelijke verdeling: je partner krijgt het grootste deel, je eventuele kinderen het restant. Met een testament leg je je aanvullende wensen vast. Zo kun je bijvoorbeeld ook een vriend of een goed doel een plek geven.

Je echtgenoot erft automatisch van je volgens de wettelijke verdeling: je partner krijgt het grootste deel, je eventuele kinderen het restant. Met een testament leg je je aanvullende wensen vast. Zo kun je bijvoorbeeld ook een vriend of een goed doel een plek geven.

Je kinderen zijn automatisch je erfgenamen en houden altijd recht op een minimumdeel, de legitieme portie. Omdat ze nog minderjarig zijn, kunnen ze hun erfenis niet zelf beheren. In een testament regel je daarom wie er voor hen zorgt (voogdij) en wie hun erfenis beheert tot ze ouder zijn (bewind).

Je kinderen zijn automatisch je erfgenamen en houden altijd recht op een minimumdeel, de legitieme portie, zelfs als je ze onterft. Je kunt ze dus niet volledig buiten je nalatenschap laten, maar je bepaalt wel zelf wat je daarnaast nalaat.

Stiefkinderen erven niet automatisch van je, tenzij je ze hebt geadopteerd. Wil je dat een stiefkind van je erft, dan leg je dat vast in een testament.

Kleinkinderen erven in principe niet rechtstreeks van je zolang hun ouder (jouw kind) nog leeft. Wil je een kleinkind toch zelf iets nalaten, dan leg je dat vast in een testament.

Heb je geen kinderen, dan gaat je nalatenschap volgens het erfrecht naar je partner of, als je die niet hebt, naar je verdere familie.

Door je familie op te nemen in je testament bepaal je zelf hoe je nalatenschap onder hen verdeeld wordt. Zo kun je ook familieleden een plek geven die anders niet zouden erven, of een andere verdeling kiezen dan de wet voorschrijft.

Vrienden erven nooit automatisch van je. Door ze in je testament op te nemen, bepaal jij precies wat zij van je ontvangen. Goed om te weten: vrienden betalen meer erfbelasting over wat ze erven dan je naaste familie.

Je hebt een goed doel een plek gegeven in je testament, wat mooi! 

Denk er eens over na of je deze organisatie hierover wilt inlichten. Dat heeft verschillende voordelen. Zo kan een organisatie vaak vrijblijvend bij je langskomen om over je wensen in gesprek te gaan en je laagdrempelig advies te geven over je nalatenschap. Je kunt dan ook samen bespreken waar jouw nalatenschap aan besteed wordt. Daarnaast geef je het goede doel de gelegenheid om je te bedanken, en kunnen ze je op de hoogte houden van alle ontwikkelingen en de impact die ze hebben. En natuurlijk kun je er ook voor kiezen om anoniem te blijven.

Goed om te weten: Alleen een goed doel met een ANBI-status betaalt geen erfbelasting, waardoor wat je nalaat volledig terechtkomt bij het doel waar jouw idealen voortleven. Je kunt hier op de website van de Belastingdienst checken of een organisatie een ANBI-status heeft.

Hier kun je iemand of iets kwijt dat niet onder familie, vrienden of een goed doel valt, bijvoorbeeld een buur, een pleegkind of een vereniging.

In je testament kun je op twee manieren iets nalaten. Het is goed om het verschil te kennen, want het komt vast ter sprake bij de notaris.

1. Als erfgenaam (erfstelling): je wijst iemand aan die meedeelt in je nalatenschap. Een erfgenaam ontvangt wat er overblijft nadat alle rekeningen, schulden en eventuele legaten zijn afgehandeld.

2. Via een legaat: je laat iets specifieks na aan een bepaald persoon of een organisatie, bijvoorbeeld een geldbedrag, een huis, een auto, sieraden of een kunstwerk. Wie een legaat ontvangt, is geen erfgenaam.

Geld is het makkelijkst te verdelen. Je kunt er eenvoudig een vast bedrag (een legaat) van nalaten aan een specifiek persoon of goed doel, zonder dat het je andere bezittingen raakt.

Een woning is vaak je grootste bezit en is niet zomaar te verdelen. Het is verstandig om vast te leggen wat ermee gebeurt: wie de woning krijgt, of iemand erin mag blijven wonen, of dat hij wordt verkocht om de erfenis te verdelen.

De waarde hiervan kan in de loop van de tijd flink schommelen. Gaat het om aandelen in je eigen bedrijf, dan komt daar de vraag bij wie het bedrijf voortzet. Bespreek met de notaris hoe deze worden gewaardeerd en verdeeld.

Denk aan andere spullen van waarde zoals kunst, auto’s, antiek of sieraden. Persoonlijke spullen met gevoels- of geldwaarde kun je gericht nalaten aan een bepaald persoon via je testament.

Je wijst in je testament iemand aan die de afwikkeling regelt: rekeningen betalen, bezittingen beheren en ervoor zorgen dat je wensen ook echt worden uitgevoerd. Dat neemt je nabestaanden veel werk uit handen. Een executeur kan een bekende zijn die je vertrouwt, een professional zoals de notaris, maar er zijn ook goede doelen die als executeur dienst willen doen.

Zonder executeur regelen je erfgenamen de afwikkeling samen. Dat kan prima werken als de situatie overzichtelijk is, maar met meerdere erfgenamen of een ingewikkelde nalatenschap wordt het al snel veel afstemmen.

Dat is helemaal niet erg. De notaris legt je uit wat een executeur precies doet en helpt je bepalen of het bij jouw situatie past. Neem deze vraag gerust mee naar het gesprek.

De goede doelen die je hier kiest, neemt de notaris met hun officiële naam op in je testament. Zorgt dus dat je de officiele naam noteert en daarnaast het KVK-nummer van de organisatie. Let erop dat alleen organisaties met een ANBI-status geen erfbelasting hoeven te betalen.

Je reden om voor een goed doel te kiezen is persoonlijk en hoeft niet juridisch te zijn. Toch is het waardevol om hem op te schrijven. Het helpt je om je keuze uit te leggen aan je dierbaren, en het helpt het goede doel en de notaris om je wensen goed te begrijpen. Zo blijft niet alleen wat je nalaat helder, maar ook waaróm.

Je verdeelt je nalatenschap tussen het goede doel en bijvoorbeeld familie of vrienden. Jij bepaalt zelf hoe groot dat deel is.

Je laat je hele nalatenschap na aan het goede doel, dat daarmee je erfgenaam wordt. Heb je kinderen, dan houden zij altijd recht op hun legitieme portie, hun wettelijke minimumdeel. "Alles" kan dan dus niet helemaal letterlijk. Heb je geen kinderen, dan kan het goede doel je volledige nalatenschap ontvangen.

Je laat een vast geldbedrag na, een geldlegaat. Het goede doel ontvangt precies dat bedrag, ongeacht hoe groot je nalatenschap uiteindelijk is. Dat is helder en voorspelbaar. Houd er wel rekening mee dat de waarde van je nalatenschap in de loop van de jaren kan veranderen, waardoor een vast bedrag relatief groter of kleiner uitvalt.

Je laat een percentage van je nalatenschap na, een percentage-legaat. Het bedrag beweegt mee met de omvang van je nalatenschap, dus het blijft altijd in verhouding. Handig als je nu nog niet weet hoe groot je nalatenschap straks is.

Je laat een bepaald bezit na, bijvoorbeeld een woning, een kunstwerk of sieraden. Dat gaat dan rechtstreeks naar het goede doel. Goed om te weten: een goed doel verkoopt zo'n bezit meestal, en het legaat vervalt als je het op dat moment niet meer in bezit hebt. Bespreek dit daarom goed met de notaris.